Iran Tribune

اعتراض به اجرای حکم اعدام در سیرجان 'تعدادی کشته و زخمی داد' گفته شده که اعتراضات در سیرجان دو کشته برجای گذاشته است. اعتراض به اجرای حکم اعدام دو نفر در استان کرمان تعدادی کشته و زخمی برجای گذاشته است. روز چهارشنبه، ۲۳ دسامبر (۲ دی)، خبرگزاری فارس به نقل از یک مقام استانداری کرمان گزارش کرد که در جریان درگیری بین ماموران امنیتی و معترضان به اجرای حکم دو محکوم به اعدام در شهرستان سیرجان، در استان کرمان، دو نفر کشته و تعدادی زخمی شده اند. جواد کمالی، معاون سیاسی و امنیتی استاندار کرمان در مصاحبه با خبرگزاری فارس گفته است که روز گذشته هنگام اجرای حکم دو نفر محکوم به اعدام در شهرستان سیرجان، "توسط برخی افراد به نیروهای انتظامی مستقر در محل حمله می شود و اعدامی ها را می ربایند و از منطقه دور می کنند."
اظهارات یک شاهد عینی

فیلم؛ تیراندازی بسوی تظاهرکنندگان در سیرجان و کشته شدن یک جوان

فیلم؛ صحنه ای از به آتش کشیدن سکوی اعدام توسط مردم سیرجان

آقای کمالی اتهام این دو محکوم به اعدام را بیش از سی مورد سرقت مسلحانه عنوان کرده است.به گفته این مقام استانداری کرمان، پس از ربوده شدن این دو نفر، نیروهای اطلاعاتی و امنیتی وارد منطقه می شوند و می توانند افراد متواری را در روستای اکبر آباد در اطراف سیرجان دستگیر و "به منظور اجرای حکم به مجرای قانونی هدایت کنند."
آقای کمالی گفته است که در "مرحله دوم" و قبل از رسیدن محکومان به محل اجرای حکم، ماموران نیروی انتظامی مستقر در محل اعدام هدف حمله افراد مسلح به سلاح گرم قرار می گیرند و بین دو طرف درگیری روی می دهد. معاون استاندار کرمان گفته است که در این درگیری، دو تن از افراد مسلح کشته و تعدادی زخمی می شوند اما در مورد صدمات احتمالی به نیروهای انتظامی و امنیتی که به گفته وی هدف حمله مسلحانه قرار گرفته بودند جزئیاتی ارائه نداده و تنها گفته است که خساراتی به خودروهای نیروی انتظامی در محل وارد شد و حملاتی به ضابطان اجرای حکم صورت گرفت که در دست بررسی است. به گفته آقای کمالی، زخمی های این حادثه، که تعداد آنان به بیست و پنج نفر می رسید، به بیمارستان منتقل و اکثر آنان به سرپایی درمان شدند اما تعدادی نیز بستری هستند که وضعیت اکثر آنان مناسب است.این مقام استانداری گفته است که برای آرام کردن اوضاع شهر، شورای تامین شهرستان و استان تشکیل شد و دست به تمهیداتی زد که در نتیجه، وضعیت منطقه به حالت عادی بازگشته است. وی گفته است که "حکم اعدام با اندکی تاخیر" اجرا شد و با تاکید براینکه شناسایی و دستگیری عوامل جلوگیری از اجرای حکم اعدام در دستور کار نیروهای امنیتی و اطلاعاتی قرار گرفته، افزوده است که "انجام اینگونه اقدامات غیرقانونی، در جلوگیری از اجرای قانون، برای هیچکس سود و ثمری ندارد." در عین حال، آقای کمالی در مورد زمان اجرای حکم اعدام و اینکه که آیا اعدام این دو نفر سرانجام در ملاء عام برگزار شد یا نه اطلاعات دیگری نداده است.
شورش در محل اعدام
صبح روز گذشته گزارش شد که هنگام اجرای حکم اعدام دو نفر در شهرستان سیرجان، حاضران در محل اعدام، که این خبرگزاری آنان را تعداد کثیر بستگان محکومان توصیف کرد، دست به اعتراض زدند و با پرتاب سنگ و حمله به محل برپایی چوبه دار، این دو نفر را رها کردند و با خود بردند.
گزارش های بعدی حاوی اطلاعات متفاوتی در مورد جزئیات این حادثه و تحولات پس از آن بود.
شلاق محکوم به اعدام قبل از اجرای حکم اعدام
برخی مجازاتهای رایج در ایران ظالمانه و غیرانسانی توصیف شده است
در نخستین گزارش، که خبرگزاری فارس با ذکر اسامی کامل دو محکوم به اعدام آن را منتشر کرد، آمده بود که هنگام اجرای حکم در ملاء عام در سیرجان، بستگان این دو نفر با "سرو صدای زیاد و فحاشی به مسئولان"، منتظر اجرای حکم ماندند و به محض اجرای حکم، با سنگباران محوطه اعدام، توانستند "اجساد" دو نفر را بربایند و با خود ببرند.
در این گزارش، ضمن تایید اینکه ماموران انتظامی حاضر در محل برای مقابله با معترضان به شلیک هوایی و پرتاب گاز اشک آور مبادرت ورزیدند، آمده بود که "گفته می شود یکی از [اعدامی ها] هنوز زنده است."
پس از متواری شدن محکومان به اعدام، خبر تشکیل شورای تامین شهر سیرجان، که ظاهرا حاکی از نا آرامی هایی در محل بود، و به جریان افتادن اقدامات اطلاعاتی و امنیتی برای یافتن افراد متواری انتشار یافت هر چند ظاهرا مقامات محلی از اظهار نظر درباره این واقعه خودداری می ورزیدند.
ساعاتی بعد به نقل از مدیرکل روابط عمومی دادگستری استان کرمان گزارش شد که ماموران انتظامی توانسته اند دو محکوم متواری را هنگام فرار از سیرجان به سوی بندرعباس در روستای اکبرآباد دستگیر کنند. گزارش های بعدی در خبرگزاری های مختلف، ضمن تاکید بر تصمیم مقامات به اجرای حکم در بعد از ظهر سه شنبه، حاکی از بازداشت افرادی بود که در رها کردن محکومان از طناب دار و فراری دادن آنان دست داشتند. از نظر شمار صدور و اجرای احکام اعدام در سطح جهان، ایران، با جمعیتی حدود هفتاد و پنج میلیون نفر، در رده دوم پس از چین، با جمعیت بیش از یک میلیارد و سیصد میلیون نفر، قرار دارد و دادگاه های جمهوری اسلامی برای تعداد قابل توجهی از جرایم به صدور حکم اعدام مبادرت می کنند.
در این کشور، صدور حکم اعدام برای مجرمان نوجوان نیز رواج دارد که همراه با کثرت اعدام ها و اجرای مجازات هایی که برخی حقوقدانان به استناد معاهدات بین المللی، آنها را ظالمانه و غیرانسانی می دانند، مورد اعتراض مدافعان حقوق بشر بوده است.
با اینهمه، این نخستین باری است که یکی از خبرگزاری های داخلی ایران گزارشی را از اقدام اعتراضی حاضران در محل اعدام به اجرای حکم و موفقیت معترضان در نجات، هر چند موقتی، جان محکومان منتشر می کند.این گزارش به طور گسترده توسط خبرگزاری های بین المللی گزارش شده و در رسانه ها انعکاس یافته است.
«اعدام در ملا عام: عجز حکومت از اصلاح خطاکاران»
اول دی‌ماه در حالی که دو محکوم به اعدام را برای اجرای حکم به مرکز شهر سیرجان آورده بودند، چند نفر در اعتراض به اجرای این حکم با ماموران انتظامی درگیر می‌شوند. شیرین عبادی می‌گوید وجدان جامعه نسبت به اعدام حساس شده است.
صبح روز سه شنبه (۲۲ دسامبر / اول دی) نیروهای انتظامی در سیرجان موفق نشدند حکم اعدام دو نفر محکوم را در ملاء عام اجرا کنند. در گزارش‌هایی آمده است که اعضای خانواده این افراد، طناب اعدام را بریده و آنها را فراری داده‌اند.در گزارش دیگری آمده که این افراد هنگامی که به محل اعدام منتقل می‌شدند، توسط افرادی ناشناس فراری داده شده بودند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، نیروهای امنیتی این دو نفر را بار دیگر دستگیر کرده و قرار بوده با تاکید شورای تامین شهرستان سیرجان، مراسم اعدام مجددا عصر سه‌شنبه در این شهرستان برگزار شود.به گزارش خبرگزاری فرانسه و سایت ادوارنیوز، هزاران نفر از مردم سیرجان در این مراسم مجدد اعدام حضور پیدا کرده و نسبت به اجرای مجدد حکم دست به اعتراض زدند. این اعتراض به صحنه درگیری میان شهروندان و نیروهای انتظامی بدل شد.
به گزارش ادوار نیوز، با صدور فرمان تیراندازی توسط مقامات انتظامی و امنیتی و اجرای این فرمان، سه تن از شهروندان عادی در محل اجرای مجازات کشته شدند.
ادوارنیوز می‌نویسد، بر اساس گزارش‌های موثق، ۷ تن دیگر نیز به شدت مصدوم شده‌اند که پزشکان از آنها قطع امید کرده‌اند. همچنین بیش از ۲۰ تن دیگر نیز جهت مداوا به بیمارستان‌های کرمان منتقل شده‌اند.خبرگزاری فرانسه به نقل از خبرگزاری فارس، شمار کشته‌شدگان را دو نفر و تعداد مجروحان را ۲۵ نفر اعلام کرده است. در جریان این درگیری‌ها چندین خودروی نیروهای انتظامی نیز به آتش کشیده شد. دو محکوم به اعدام نیز که به دلیل سرقت مسلحانه و نگهداری اسلحه مجرم شناخته شده بودند به زندان منتقل شده‌اند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، شمار اعدام‌ها در ایران در سال جاری میلادی، دست‌کم به ۲۶۷ نفر رسیده است. این رقم در سال ۲۰۰۸ به ۲۴۶ نفر رسیده بود.
این اولین بار است که نسبت به اجرای حکم اعدام د رملا عام اعتراضی صورت می‌گیرد. شیرین عبادی، وکیل و حقوقدان می‌گوید وجدان جامعه نسبت به مسئله اعدام و به خصوص اعدام در ملا عام حساس شده است.دویچه‌وله: خانم عبادی اتفاقی که روز سه‌شنبه در شهر سیرجان افتاد، به این صورت بود که ابتدا عده‌ای برای نجات دو محکوم به اعدام وارد صحنه می‌شوند و بعد از شروع درگیری گویا اعتراضاتی هم از طرف مردم به اعدام در ملاء عام صورت می‌گیرد. این اولین بار است که چنین اتفاقی می‌افتد و اعتراضی، حالا هرچند خیلی خفیف و نه خیلی گسترده، به اعدام در ملاء عام صورت می‌گیرد. آیا جامعه‌ی ایران دارد نسبت به مسأله‌ی اعدام در ملاء عام حساس می‌شود؟
شیرین عبادی می‌گویداعدام در ملا عام نه تنها مایه عبرت نمی‌شود بلکه مروج خشونت است شیرین عبادی: بله. این نشانه‌ای است از اینکه وجدان عمومی جامعه دیگر یک چنین مجازات‌هایی را برنمی‌تابد و وقتی می‌بیند جان دو انسان، ولو خطاکار را به این صورت می‌گیرند، خشمگین می‌شود.
اعدام در ملاء عام از کی وارد قانون کیفری ایران شد؟
اعدام اساساً از مجازات‌هایی است که از دیرباز در قوانین ایران و در سایر کشورها بود. ولی بتدریج با پیشرفت علوم کیفری متوجه شدند که این یک مجازات اشتباه است و سعی کردند که اعدام را از کشورها حذف کنند و الان بسیاری از کشورها اعدام را برداشته‌اند. متأسفانه هنوز مجازات اعدام در قوانین ایران است. و از آن بدتر اینکه قاضی این اختیار را دارد که برای اینکه عبرت سایرین شود، دستور دهد اعدام در ملاء عام صورت گیرد که البته این مسئله‌ای نیست که دیگران از آن عبرت گیرند، برای اینکه مروج خشونت در اجتماع است.
ما بسیار این صحنه را در طول این سی سال دیده‌ایم که جرثقیلی آورده می‌شود و فردی از بالای آن به دار آویخته می‌شود و عده‌ی زیادی هم این صحنه را تماشا می‌کنند. فکر می‌کنید این چه تأثیری می‌تواند روی وجدان عمومی جامعه بگذارد؟
متأسفانه تأثیر بسیار بدی می‌گذارد. نشان‌دهنده‌ی خشونت است، نشان‌دهنده‌ی این است که حکومت به وظایف خودش در زمینه‌ی پیشگیری از جرائم عمل نکرده و نشان‌دهنده‌ی آن است که حکومت رسماً اعلام می‌کند که از اصلاح یک فرد خطاکار عاجز است.
در چندسال اخیر اعتراضات فراوانی نسبت به صدور و اجرای حکم اعدام در ایران، بخصوص اعدام نوجوانان، صورت گرفته است. ولی با وجود این، همچنان ما می‌بینیم که بعضی از قضات و سیستم قضایی ایران تمایل عجیبی، بخصوص در این سه ـ چهارسال اخیر، نسبت به صدور و اجرای هرچه سریع‌تر حکم اعدام پیدا کرده‌اند. حتی مواردی داشته‌ایم که اصلاً جرم واقعاً ثابت نشده بوده و پرونده ایراد داشته است، ولی حکم سریعاً صادر و اجرا شده است. این تمایل سیستم قضایی ایران به صدور و اجرای مجازات اعدام را چطور می‌شود ارزیابی کرد؟
متأسفانه در این زمینه ایران پرونده‌ی درستی ندارد. ازجمله ایران بیشترین تعداد اعدام افرادی را دارد که کمتر از هجده سال مرتکب جرم شده‌اند و همچنین بعد از چین بیشترین تعداد اعدام بزرگسالان را دارد و این یک آمار بسیار دردناک و وحشتناک برای کشور است. این که قضات در برخی موارد بر اعدام اصرار کرده‌اند، نشان از بی‌رویه‌گی و بی‌نظمی در دستگاه قضایی دارد. متأسفانه باید بگویم دستگاه قضایی ما روز به روز سقوط می‌کند و آن ویرانه‌ای که روزی آقای شاهرودی گفت از آقای یزدی تحویل گرفته است، روز به روز ویرانه‌تر می‌شود. متأسفانه با ریاست قوه قضاییه توسط آقای لاریجانی هم نه تنها بهتر نشده، بلکه ما شاهد سقوط بیشتر دستگاه قضا هستیم.
یعنی شما اشکال اساسی را در نحوه‌ی اجرای قوانین توسط سیستم قضایی می‌دانید یا در خود قوانین؟
اشکال اصلی در خود قوانین است و بعد در نحوه‌ی اجرای قانون. یعنی هم اینکه قوانین ما اعدام را قبول دارد اشکال دارد و هم این که آن قاضی که دستور می‌دهد اعدام در ملاء عام اجرا شود اشکال دارد. هر دو باید اصلاح شوند.
مصاحبه‌گر: میترا شجاعی
تحریریه: بابک بهمنش