"کودکان کار" نیم قرن پس از تصویب اعلامیه حقوق کودکان: بیش از نیم قرن از تصویب اعلامیه حقوق کودکان می گذرد ولی براساس آخرین آمار سازمان جهانی کار، سالانه ۲۰۰ میلیون کودک ۵ تا ۱۴ ساله در جهان محروم از اقتضائات دوران کودکی، مشغول به کار می شوند که به آنها "کودکان کار" می گویند. در حال حاضر حدود ۱۱۵ میلیون کودک وارد بازار تمام وقت کارشده اند که گاهی مدت زمان این کار متوالی و بدون انقطاع است.به گزارش بی بی سی، درشهر های ایران، از پایتخت گرفته تا شهرستان ها، مشاهده کودکان کار امری عادی است، ولی یافتن آمار دقیق و موثقی راجع به آنها در ایران تقریبا غیر ممکن است.سازمان جهانی کار می گوید که به آمار دقیق و جدید در ایران دسترسی ندارد و آمار موجود برآوردی است که در سال ۲۰۰۰ میلادی انجام شده است. بر اساس این آمار حدود پنج میلیون و هفتصد هزار کودک در ایران یا مشغول کار اجباری هستند و یا ناخواسته وارد کار بازار سیاه شده اند. گفته شده است که از این تعداد، حدود ۲ میلیون کودک خود فروشی می کنند. علاوه بر این به طور تخمینی حدود یک میلیون و دویست هزار کودک به طور قاچاق دست به دست شده اند و یافتن ردی از آنها بسیار سخت است.
شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، در این خصوص گفته است که دولت نمی خواهد آماری در این باره ارائه دهد و اساسا علاقه ای ندارد که اعلام کند که معضلی به نام کودکان کار یا کودکان خیابانی در ایران وجود دارد.بر اساس ماده ۳۲ اعلامیه حقوق کودک، رعایت شرط سنی کودکان در هنگام استخدام الزامی است. همچنین رعایت ساعات کاری مشخص در طول روز توسط کارفرما هم اجباری است و کارفرمای خاطی باید مجازات شود. خانم عبادی در این خصوص می گوید که دولت ایران در صحنه بین المللی ژست سیاسی می گیرد و می گوید که تابع مقررات بین المللی است اما در داخل کشور حاضر نیست این مقررات آن را رعایت کند.
او می گوید "من چند سال قبل طرحی به دولت داده بودم در زمینه کمک به کودکانی که به امید یافتن لقمه ای نان نیمکت مدرسه را رها می کنند و روانه خیابان می شوند. شعار ما این بود که کار کودکان تحصیل است". بر اساس برآورد سازمان بین المللی کار، طی ۴ سال گدشته در مجموع به کار گرفتن کودکان ۵ تا ۱۴ ساله سه درصد کاهش یافته است و استفاده از کودکان برای انجام کارهای خطرناک ۳۱ هم درصد کمتر شده است. اما استفاده از کار کودکان در گروه سنی ۱۵ تا ۱۷ ساله ۲۰ درصد بیشتر شده است.
مصاحبه با چند کودک کار
کار کودکان در جهان سبب شده که دغدغه های کودکی کودکان کار از آن ها گرفته شود و ایشان پیش از سایر هم سن و سالان خود بالغ شوند و البته حسرت های ناشی از کودکی استثمار شده شان را همیشه بر دوش کشند. به مناسبت ۱۲ ژوئن روز جهانی مبارزه با کار کودک گزارشگر هرانا مصاحبه هایی کوتاه با چند "کودک کار" ترتیب داده است که متن آن را در زیر می خوانید:
کودک ۱ :
اسمت چیه؟
علی
چند سالته علی؟
۱۰ سال
تا کلاس چندم درس خوندی؟
تا اول
کلاس اول رو افغانستان خوندی یا ایران؟
ایران
خوب الآن کار می کنی؟
فال می فروشم
تو دوست داری باسواد بشی؟
آره
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
راننده هواپیما
پس دوست داری خلبان بشی ؟
بله
چه آرزویی داری؟
دوچرخه داشته باشم
کودک ۲:
اسمت چیه؟
علیرضا
چند سالته ؟
۱۰
کار می کنی؟
نه. می رم مدرسه
قبلاً کار می کردی؟
آره
چه کار می کردی؟
دستکش دوزی
سخت بود یا آسون؟
دفعه اولش سخت بود
کار کردن رو بیشتر دوست داری یا درس خوندن رو؟
درس خوندن
تا کلاس چندم درس خوندی؟
اول
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
پلیس
چه آرزویی داری؟
آرزو دارم مادرم رو خدا مریضیش رو خوب کنه
خوب. مامانت که مریضیش ان شا الله خوب می شه. چه آرزویی واسه خودت داری؟
دوست دارم ۲ تا موتور داشته باشم.
چرا ۲ تا موتور؟ تو که فقط میتونی ۱ دونه از اونها رو سوار بشی؟
چون اگه یکی از اونها خراب شد. یکی دیگه باشه
کودک ۳:
اسمت چیه؟
دیبا
چند سالته ؟
۹
کلاس چندمی؟
اول
دوست داری با سواد بشی؟
بله
خوب الان کار می کنی؟
بله
چه کار می کنی؟
فال می فروشم
کار کردن رو بیشتر دوست داری یا درس خوندن رو؟
درس خوندن
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
دکتر
چه آرزویی داری؟
یه ماشین داشته باشم
چه ماشینی دوست داری؟
ماشین سبز کمرنگ
کودک ۴:
اسمت چیه؟
سعدیه
چند سالته ؟
دارم میرم ۱۴ سال
کلاس چندمی؟
اول
خوب الان کار می کنی؟
بله-
چه کار می کنی؟
خیاطی می کنم. برش کاری می کنم
کار کردن رو بیشتر دوست داری یا درس خوندن رو؟
هر دو رو دوست دارم اما بیشتر درس خوندن
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
معلم
چرا می خوای معلم بشی؟
چون می خوام همه بچه های دنیا با سواد بشن
چه آرزویی داری؟
دوست دارم برم کشور خودمون افغانستان
کودک ۵:
اسمت چیه؟
لطیفه
چند سالته ؟
۱۱ سال
کلاس چندمی؟
اول
خوب الان کار می کنی؟
بله-
چه کار می کنی؟
گل سینه درست می کنم
کار کردن رو بیشتر دوست داری یا درس خوندن رو؟
درس خوندن
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
دکتر قلب
چه آرزویی داری؟
ماشین قرمز داشته باشم
کودک ۶:
اسمت چیه؟
جمیله
چند سالته ؟
۱۲ سال
کلاس چندمی؟
سوم
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
دکتر
چه آرزویی داری؟
آرزو دارم یه ماشین خوشکل آبی داشته باشم و آروز دارم برم کعبه
کودک ۷:
اسمت چیه؟
زهرا
چند سالته ؟
۹ سال
کلاس چندمی؟
اول
خوب الان کار می کنی؟
بله
چه کار می کنی؟
فال می فروشم
کار کردن رو بیشتر دوست داری یا درس خوندن رو؟
درس خوندن
کار کردن رو دوست داری؟
نه دوست ندارم برم
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
پلیس
چه آرزویی داری؟
یه دونه ماشین داشته باشم
ماشین چه رنگی دوست داری؟
نارنجی
کودک ۸:
اسمت چیه؟
نبیلا
چند سالته ؟
۱۴ سال
کلاس چندمی؟
اول ابتدایی
دوست داری در آینده چه کاره بشی؟
مهندس
چه آرزویی داری؟
آرزو دارم یه خونه کوچیک تو ایران داشته باشم
دوست داری چه کسانی تو خونه تو زندگی کنن؟
مادر و پدرم
مصاحبه از ثمین احسانی
منبع: هرانا








