Iran Tribune

برخی کودکان روزانه ١٠-١٢ساعت در محیط های کار مرطوب و نامناسب کارگری می کنند./خصومت با دیگران،‌انتقام‌گیری، پرخاشگری و سایر احساس‌های منفی در اثر حس‌های تبعیض به وجود آمده در این کودکان به اوج خود می‌رسد./آنها قادر به دفاع و حمایت از خود در برابر انواع سواستفاده ها نیستند.
ایلنا: سیزده سال بیشتر ندارد اما تمام خواسته ها وآمالش مثل یک پسر بالای ٢٥سال است.
تمام انگیزه اش شاد کردن خواهر ۳ساله خود با خریدن یک عروسک مو طلایی بوده یا شاید هم برای فرار از شکنجه های نا پدری اش روز و شب به فکر کسب در آمد است ‏ وقتی کار می کند چهره خشن به خود می گیرد اما به محض اینکه لحظه فراغ از کار می رسد ، شاید هنگام خواب ، بالش خوابش پر از اشک حسرت روزگار باشد.
به گزارش خبرنگار ایلنا باز هم یک سال از روز جهانی کودک پارسال گذشت و روز جهانی کودک دیگری آغاز شد. شاید کودکی که همیشه در پنبه بزرگ شده و پدر و مادرش اجازه نداده که قند در دلش آب شود، این روز جهانی را برای کودکش جشن بگیری و هدیه گران قیمتی را به او تقدیم کند، اما نمی‌توان تا این حد گل و بلبل تصور کرد چرا که کودکان بسیاری هستند که حتی نمی‌توانند برنامه‌های ویژه تلویزیونی این روز را مشاهده کنند و این روز را نیز مانند روزهای دیگر به سختی به صبح می‌رسانند.
شانزدهم مهرماه روز جهانی کودک است اما کودکان ما که در این روز هم از حال و روز خود غافلند و حتی نمی‌دانند مطالبی که طی سال به کودکان مانند خودشان اختصاص پیدا می‌کند از چه جسنی است.
مجید دلش می‌خواهد که هر از چند گاهی تعدادی ازدفتر کتاب‌های کهنه خود را که مربوط به روزگار محصلی‌اش بود، ورق بزند اما می‌ترسد هوایی شود.
سبحان هم هرگز دفتر و کتابی را میان دستانش لمس نکرده تا بداند درس و مدرسه چه طعمی دارد. کار این کودکان درست در ورای آمارهای ناقص مسئولان مبهم مانده و هاله‌ای از علامت سئوال بر روی این معضل خودنمایی می‌کند.
گزارش مستندی از وضعیت کودکان کار نیست
سعید مدنی آسیب‌شناس اجتماعی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، تاکید می‌کند وزارت کار که متولی اصلی نظارت بر کار کودکان است نه تنها هیچ گزارش مستندی از وضعیت کودکان ندارد، بلکه بازرسان این وزارتخانه تنها برای نظارت بر وضعیت گروه‌‌های بزرگسال‌ متمرکز شده‌اند و بر شرایط کار کودکان نظارتی ندارند به طوری که کارفرمایان هم مسایل و شرایط کودکان را از این بازرسان مخفی نگاه می‌دارند.
او با بیان اینکه سازمان‌های حمایتی می‌توانند زمینه‌های لازم را برای ورود این کودکان به آموزش فراهم کنند ادامه می‌دهد: چنانچه در برخی از مناطق محروم مدارس مناسبی برای ادامه تحصیل کودکان وجود ندارد و یا در مناطق شهری کشور ساعات کار کودکان اجازه تحصیل به آنها نمی‌دهد، باید شرایطی فراهم شود که کودکان بعد از ساعت کار بتوانند ادامه تحصیل بدهند اما در حال حاضر از این منظر با کاستی‌های زیادی روبرو هستیم.
خاموشی مسئولان برای آمار مربوط به کودکان کار
آنچه که مهم جلوه می‌کند دستپاچه شدن مسئولان به هنگام دادن آمارهای مربوط به کودکان کار بوده که سعی می‌کنند این آمار را از طریق آخرین سرشماری مربوط به سال ۸۵ مطرح کنند.
فاطمه قاسم‌زاده عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران به ایلنا می‌گوید:‌ اینکه در ایران هیچ آمار مشخصی در این ارتباط وجود ندارد خودش به تنهایی معضل جدیدی است و اگر آماری در این زمینه ارایه می‌شود ناقص بوده و قابل استناد نیست، شاید به دلیل مطمئن نبودن آمارها است که کمتر مسئولی برای ارایه آمار لب به اظهارنظری گشاید.
او ادامه می‌دهد: مطابق با آخرین آمارها بیش از سه میلیون کودک بازمانده از تحصیل و ترک تحصیل کرده وجود دارد که به دلیل فشارهای اقتصادی موجود و خانواده خود، راهی جز اشتغال ندارند.
کار کودکان در کوره‌پزخانه‌های جنوب تهران، زباله‌گردی، کار در کارخانه‌های ذوب شیشه و ... از جمله کارهای دشوار کودکان است که عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران را مجبور به اظهارنظر در مورد آنها می‌کند، «ایران اگرچه مقابله‌نامه منع کارهای دشوار برای کودکان را پذیرفتند اما در این زمینه اقدامی انجام نمی‌دهد»
او ادامه می‌دهد: این کودکان کودکی ندارند و کودکی نکردن آنها در آینده گریبانشان را می‌گیرد،‌این کودکان در آینده پدر و مادر خوبی برای کودکان خود نخواهند بود چرا که از نعمت کودکی کردن محروم شده‌اند.
قاسم‌زاده به فشارهای جسمی حاصل از کار اشاره می‌کند. گزارش‌هایی آمده مبنی بر اینکه کودکان روزانه ۱۰ـ۱۲ ساعت زیر نور کم قالی‌بافی می‌کنند و محیط کار مرطوب و نامناسبی دارد و به نوعی بسیاری از کارگاه‌های فعلی ایران از شمول قانون کار خارج هستند و نظارتی بر آنها وجود ندارد.
رشد حس تنفر و پرخاشگری در کودکان کار
همه افراد جامعه وقتی این کودکان را مشاهده می‌کنند نگاه موقتی از سر دلسوزی به آنها می‌اندازند و از کنارشان به سادگی عبور می‌کنند اما آزارهای عاطفی و روانی وارد آمده بر روی این کودکان قصه پرغصه‌ای دارد.
عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان در این مورد می‌گوید: به دلیل سرگرم نشدن این کودکان به بازی و نشاط بسیاری از احساس‌های منفی در این کودکان شکل می‌گیرد و خصومت با دیگران،‌انتقام‌گیری، پرخاشگری و سایر احساس‌های منفی در اثر حس‌های تبعیض به وجود آمده در این کودکان به اوج خود می‌رسد که اگر این خشم‌ها کنترل نشود، منجر به ایجاد رفتارهای منفی در آنها می‌شود.
سعید مدنی جامعه شناس یه ایلنا تاکید می کند : گروهی از این دسته از کودکان مستعد بزه کاری و بزه دیدگی نیز هستند چرا که با عدم دسترسی به منابع کافی برای ایجاد زندگی بهتر و عدم برخورداری آنان از رشد اجتماعی قادر به دفاع و حمایت از خود در برابر انواع سواستفاده ها نیستند.
برای کودک کار روزی وجود ندارد
روز جهانی کودکان نزدیک است ، اما برای کودکان کار هیچ روز جهانی وجود ندارد.
کودکان کار نه کودکی پر نشاط را تجربه کرده اند و نه حس در آغوش پر مهر خانواده بزرگ شدن را تجریه کرده . دستان خشن اما سخاوت مندش می خواهد تا یک هزار تومانی را بدون دغدغه لمس کند .
کاش فاصله طبقاتی از کودکی شروع نمی شد .
گزارش :سمیه جاهد عطائیان
عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران در گفت‌وگو با ایلنا:باید با صدای بلند اعلام کنیم آمار کودکان کار روبه افزایش است
اینکه اعلام می‌شود رقم کودکان کار در خیابان ۳۰ـ۲۰ هزار نفر است آمار کذبی است وحقیقت ندارد چرا که آمار کودکانی که به مراکز خدماتی ـ حمایتی کودکان مراجعه کرده و خود را معرفی می‌کنند بیشتر است به طوری که یکی از مراکز قبلا حدود ۱۵۰ کودک را تحت حمایت قرار می‌داده در حال حاضر ۹۵۰ کودک را تحت پوشش قرار می‌دهد.
ایلنا: عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران گفت: وقتی ایران با امضای مقابله‌نامه منع بدترین اشکال کار برای کودکان آن را عملیاتی نمی‌کند، این مقابله‌نامه به حال کودکان فایده‌ای ندارد.
فاطمه قاسم‌زاده در گفت‌وگو با ایلنا که به مناسبت روز جهانی کودک صورت گرفت در ارتباط با آمار مربوط به کودکان کار در ایران تاکید کرد: متاسفانه مجبوریم که در آستانه روز جهانی کودک با صدای بلند به مسئولان اعلام کنیم که تعداد کودکان مجبور به کار رو به گسترش بوده و مسئولان برای این مسئله چاره‌اندیشی کنند.
او با بیان این‌که نداشتن آمار مشخص در این ارتباط به تنهایی گویای عدم توجه مسئولان به مشکلات کودکان کار است، ادامه داد: اگر شهرداری بهزیستی و وزارت رفاه آماری را در مورد کودکان کار ارائه می‌دهند، تنها مربوط به بخشی از کودکان بوده که قابل مشاهده و دسترسی هستند اما واقعیت‌های موجود فراتر از آمارهای ارائه شده است.
عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران یادآور شد: اینکه اعلام می‌شود رقم کودکان کار در خیابان ۳۰ـ۲۰ هزار نفر است آمار کذبی بوده وحقیقت ندارد چرا که آمار کودکانی که به مراکز خدماتی ـ حمایتی کودکان مراجعه کرده و خود را معرفی می‌کنند بیشتر بوده به طوری که یکی از مراکز قبلا حدود ۱۵۰ کودک را تحت حمایت قرار می‌داده در حالی که چند روز اخیر اعلام کرده در حال حاضر ۹۵۰ کودک را تحت پوشش قرار می‌دهد.
وجود بیش از دو میلیون کودک کار در ایران
قاسم‌زاده به آمارها پرداخت و به ایلنا گفت: باید بر اساس آمارهای موجود تفاوت تعداد بچه‌های زیر ۱۸ سال و تعداد کودکانی که به مدرسه می‌روند بررسی شودچرا که آن دسته از کودکان بازمانده از تحصیل مشغول به کار هستند و حتی درصد کمی از این تعداد بچه‌های زیر شش سال بوده که مشغول کار هستند.
اوادامه داد: بر اساس سرشماری سال ۸۰ تعداد کودکان زیر ۱۸ سال ۲۴ میلیون بوده که از این تعداد ۱۸ میلیون برای مدرسه ثبت‌نام کرده‌اند. در عین حال در سرشماری سال ۸۵ مشخص شده که حدود۱۸ میلیون کودک زیر ۱۸ سال در کشور وجود دارد که حدود ۱۵ میلیون از آنها برای مدرسه ثبت‌نام شده‌اند که با وجود تفاوت سه میلیونی می‌توان اعلام کرد که ایران بیش از دو میلیون کودک کار دارد.
یک میلیون کودک هرگز به مدرسه نمی‌روند
عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران تصریح کرد: کودکان کار از اساسی‌ترین حق خود که آموزش بوده محروم می‌شوند به طوری که یک میلیون از کودکان با وجود آنکه باید برای رفتن به مدرسه اقدام کنند هم‌چنان مشغول به کار هستند و مطابق با آخرین آمارها سه میلیون کودک بازمانده از تحصیل و ترک تحصیل کرده وجود دارد که به دلیل فشارهای اقتصادی موجود و خانواده خود، راهی جز اشتغال ندارد.
قاسم زاده ادامه داد:آموزش و پرورش ۹۵ درصد کودکان را تحت پوشش خود قرار داده و ۵ درصد باقی مانده شامل همان کودکانی می شوند که هرگز روی مدرسه را نمی‌بینند که اگرچه این آمار نسبت به برخی کشورهای جهان سوم آمار خوبی است. اما با وجود تاکید وزارت آموزش و پرورش در دفتر «آموزش برای همه»‌که بر روی آموزش همگانی اصرار داشته، این رقم‌ها هم تاسف دارد که اعلام کنیم حدود چهار میلیون کودک بازمانده از تحصیل در ایران وجود دارد.
عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران به کودکان بالای ۱۵ سال اشاره و خاطر نشان کرد: در قانون کار به کودکان ونوجوانان تحت عنوان کارگران نوجوان تعدادی مواد قانونی اختصاص داده شده که بر این اساس یک پرونده پزشکی برای کودکان تشکیل می‌شود و مطابق با آن کودک سالی یک بار معاینه پزشکی می‌شود اما این مسئله به کودک کمکی نکرده و از مشکلات کودک کم نمی‌کند.
او با بیان اینکه آن بخش از قانون کار که به ساعات کار کودکان،‌ارایه خدمات بهداشتی و منع کار دشوار برای کودکان اختصاص دارد، نیاز به تغییر اساسی دارد عنوان کر: اگرچه منع کارهای دشوار برای کودکان در قوانین اشاره شده اما علاوه بر ناقص بودن قوانین به همین قانون ناقص هم عمل نمی‌شود.
قاسم‌زاده ادامه داد: اگرچه ایران پای مقابله‌نامه «منع بدترین اشکال کار برای کودکان» را پذیرفته اما در عمل به آن عمل نکرده و شاهد کار گسترده کودکان در مراکزی هستیم که به سلامت آنها آسیب جدی وارد می‌کند. علی‌رغم اینکه در مقابله‌نامه طی چند ماده اشاره شده که اگر کودکان مجبور به کار بودند، کارهایی به سلامت آنها آسیب نرساندانجام دهند.
به گفته عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان ایران جمهوری اسلامی ایران به طور صوری پای این مقابله‌نامه را امضا کرده و حتی پیرامون آن مانور تبلیغاتی هم می‌دهد اما وقتی این مقابله‌نامه به طور صوری امضا شده که به پای اجرا هم نمی‌رود، کمک شایانی به کودکان مجبور به کار نمی‌کند.باید مطابق با این مقابله‌نامه نوع کار کودک عوض شده و کودک بتواند همراه با کار به تحصیل نیز بپردازد اما اغلب کودکان کار فاقد این شرایط هستند ودر کنار کار کردن به بخشی از حقوق مسلم خود برای تحصیل هم نمی‌رسند.